اختلال چند شخصیتی یک وضعیت سلامت روان است و افراد مبتلا به آن دو یا چند هویت مجزا دارند. این شخصیت ها در زمان های مختلف رفتار خود را کنترل می کنند و تغییر می دهند. هر هویتی تاریخچه شخصی، ویژگی ها، دوست داشتن ها و ناپسندهای خود را دارد. اختلال چند شخصیتی می تواند منجر به شکاف در حافظه و توهم شود (باور داشتن چیزی در حالی که واقعی نیست). این اختلال شخصیتی در گذشته اختلال شخصیت چندگانه یا اختلال شخصیت شکاف نامیده می شد.

اختلال چند شخصیتی یکی از چندین اختلال تجزیه ای است. این اختلالات بر توانایی فرد در ارتباط با واقعیت تأثیر می گذارد. سایر اختلالات تجزیه ای عبارتند از:

  • اختلال مسخ شخصیت یا غیرواقعی شدن، که باعث احساس جدایی از اعمال شما می شود.
  • فراموشی تجزیه ای یا مشکلات به خاطر سپردن اطلاعات در مورد خود.

اختلال چند شخصیتی چقدر رایج است؟

این بیماری روانی بسیار نادر است و تنها بین ۰٫۰۱ تا ۱ درصد از جمعیت را تحت تأثیر قرار می دهد و ممکن است در هر سنی رخ دهد. زنان بیشتر از مردان به اختلال چند شخصیتی مبتلا می شوند.

چه چیزی باعث چند شخصیتی می شود؟

اختلال چند شخصیتی معمولاً نتیجه آزار جنسی یا جسمی در دوران کودکی است و گاهی اوقات نیز در واکنش به یک بلای طبیعی یا سایر رویدادهای آسیب زا مانند جنگ ایجاد می شود. این اختلال راهی است برای اینکه فرد از تروما یا هر نوع آسیب دیدگی، ضربه، جراحت، شوک، آسیب و … فاصله بگیرد یا از آن جدا شود.

اختلال چند شخصیتی

علائم و نشانه های اختلال چند شخصیتی چیست؟

فرد مبتلا به چند شخصیتی دو یا چند هویت متمایز دارد، که شامل هویت “هسته” که شخصیت معمول فرد است و «تغییرها» که شخصیت های جایگزین فرد هستند، می شود. برخی از افراد مبتلا به اختلال چند شخصیتی تا ۱۰۰ شخصیت متغیر دارند. دگرگون کننده ها در این افراد بسیار متفاوت از یکدیگر هستند. هویت ها ممکن است دارای جنسیت، قومیت، علایق و شیوه های تعامل با محیط خود باشند. سایر علائم و نشانه های رایج چند شخصیتی می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • اضطراب
  • توهمات
  • افسردگی
  • سرگردانی
  • سوء مصرف مواد مخدر یا الکل
  • از دست دادن حافظه
  • افکار خودکشی یا خودآزاری

آیا آزمایشی برای تشخصی اختلال چند شخصیتی وجود دارد؟

هیچ آزمایشی وجود ندارد که بتواند این اختلال را تشخیص دهد. برای این کار یک مرکز ارائه دهنده مراقبت های بهداشت روان می تواند علائم و سابقه سلامت شخصی شما را بررسی کند. آنها ممکن است آزمایشاتی را برای رد علل فیزیکی زمینه ای علائم شما، مانند آسیب های سر یا تومورهای مغزی انجام دهند.

علائم چند شخصیتی اغلب در دوران کودکی، بین سنین ۵ تا ۱۰ سالگی ظاهر می شود. اما والدین، معلمان یا مراکز ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی روان ممکن است علائم را جدی نگیرند. اختلال چند شخصیتی ممکن است با سایر مشکلات رفتاری یا یادگیری رایج در کودکان، مانند اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) اشتباه گرفته شود، به همین دلیل، این اختلال معمولاً تا بزرگسالی تشخیص داده نمی شود.

اختلال چند شخصیتی

درمان اختلال هویت تجزیه ای (چند شخصیتی) چیست؟

برخی از داروها ممکن است به علائم خاصی از اختلال چند شخصیتی مانند افسردگی یا اضطراب کمک کنند. اما موثرترین درمان، روان درمانی است. یک مرکز ارائه دهنده مراقبت های بهداشت روان با آموزش تخصصی در زمینه اختلالات سلامت روان، مانند روانشناس یا روانپزشک، می تواند شما را به سمت درمان مناسب راهنمایی کند و ممکن است در طول درمان از درمان فردی، گروهی یا خانوادگی بهره مند شوید. درمان روی موارد زیر تمرکز دارد:

  • شناسایی و کار بر روی آسیب یا سوء استفاده گذشته.
  • مدیریت تغییرات رفتاری ناگهانی
  • ادغام هویت های جداگانه در یک هویت واحد.
این مطلب را حتما بخوانید  تعریف خانواده برای کودکان

آیا هیپنوتیزم می تواند به درمان چند شخصیتی کمک کند؟

برخی از مراکز ارائه دهنده مراقبت های بهداشت روان ممکن است هیپنوتیزم درمانی را همراه با روان درمانی توصیه کنند. هیپنوتیزم درمانی نوعی مراقبه هدایت شده است و  ممکن است به افراد در بازیابی خاطرات سرکوب شده کمک کند.

آیا می توان از اختلال چند شخصیتی پیشگیری کرد؟

هیچ راهی برای جلوگیری از این اختلال وجود ندارد، اما شناسایی علائم در اوایل زندگی و جستجوی درمان می تواند به شما در مدیریت علائم کمک کند. والدین، مراقبان و معلمان باید مراقب علائم در کودکان خردسال باشند. درمان بلافاصله پس از اپیزودهای سوء استفاده یا ضربه ممکن است از پیشرفت چند شخصیتی جلوگیری کند.

درمان همچنین می تواند به شناسایی محرک هایی که باعث تغییرات شخصیتی یا هویتی می شوند، کمک کند. محرک های رایج شامل استرس یا سوء مصرف مواد می باشد. مدیریت استرس و اجتناب از مواد مخدر و الکل ممکن است به کاهش دفعات تغییرات مختلف در رفتار شما شود.

آیا اختلال هویت تجزیه ای (چند شخصیتی) از بین خواهد رفت؟

هیچ درمانی برای اختلال چند شخصیتی وجود ندارد. اکثر افراد تا آخر عمر این اختلال را با خود به همراه خواهند داشت، اما ترکیبی از درمان ها می تواند به کاهش علائم کمک کند و شما می توانید یاد بگیرید که کنترل بیشتری بر رفتار خود داشته باشید و با گذشت زمان، می توانید در محل کار، خانه یا جامعه خود بهتر عمل کنید.

آیا راه هایی برای آسان تر کردن زندگی با اختلال چند شخصیتی وجود دارد؟

یک سیستم پشتیبانی قوی می تواند زندگی با این اختلال را قابل مدیریت کند. مطمئن شوید که ارائه دهندگان مراقبت های بهداشت روان، اعضای خانواده و دوستانی دارید که وضعیت شما را می دانند و درک می کنند. صریح و صادقانه با افراد موجود در سیستم پشتیبانی خود ارتباط برقرار کنید و از درخواست کمک نترسید.

اختلال چند شخصیتی

کمک به دوستان یا اعضای خانواده با اختلال چند شخصیتی

داشتن یکی از عزیزان مبتلا به این اختلال می تواند گیج کننده و طاقت فرسا باشد. ممکن است ندانید که چگونه به تغییرات یا رفتارهای مختلف آنها پاسخ دهید. شما می توانید از طریق زیر کمک کنید:

  • آشنایی با اختلال چند شخصیتی و علائم آن.
  • پیشنهاد شرکت در مشاوره خانواده یا گروه های حمایتی با عزیزتان.
  • زمانی که تغییرات رفتاری ناگهانی رخ می دهد، آرام و حمایت کننده باشید.

چه زمانی باید با پزشک خود در مورد چند شخصیتی تماس بگیرم؟

اگر شما یا شخصی که می شناسید این اختلال دارد و هر یک از علائم زیر را نشان می دهد، فوراً به پزشک مراجعه کنید:

  • خودآزاری
  • افکار خودکشی
  • رفتار خشونت آمیز

جمع بندی

اختلال هویت تجزیه ای یا چند شخصیتی یک وضعیت سلامت روان است. فردی با این اختلال دارای شخصیت های متعدد و متمایز است. هویت های مختلف رفتار افراد را در زمان های مختلف کنترل می کنند. این وضعیت می تواند باعث از دست دادن حافظه، هذیان گویی یا افسردگی شود. اختلال چند شخصیتی معمولاً در اثر ترومای گذشته ایجاد می شود. درمان می تواند به افراد کمک کند تا رفتارهای خود را مدیریت کنند و دفعات «تغییر هویت» را کاهش دهند. برای هر کسی که این اختلال را دارد داشتن یک سیستم پشتیبانی قوی مهم است. ارائه دهندگان مراقبت های بهداشت روان، اعضای خانواده و دوستان می توانند به افراد در مدیریت این اختلال کمک کنند.